Veel jongeren willen een leuke bijbaan om extra geld te verdienen. Ouders willen juist weten wat wettelijk mag en wat niet. In Nederland gelden strikte regels voor jongeren die willen werken. Die regels verschillen per leeftijd en per soort werk. Ook school, rusttijden en toestemming van ouders spelen een rol.
Hier lees je precies vanaf welke leeftijd je mag werken, wat de minimum leeftijd is, welke werkzaamheden zijn toegestaan en wanneer werken beperkt is door wettelijke voorwaarden.
Op welke leeftijd mag je werken?
Op welke leeftijd mag je werken in Nederland? De minimum leeftijd om te werken is 13 jaar. Kinderen onder de 13 jaar mogen niet werken, behalve bij uitzonderingen zoals cultureel werk, een optreden of een sportactiviteit waarvoor toestemming nodig is.
Vanaf 18 jaar gelden de normale arbeidsregels voor volwassenen.
Welke werktijden en arboregels gelden voor jongeren?
De Arbeidstijdenwet bevat strikte voorwaarden voor jongeren. Deze regels beschermen je tegen overbelasting en schadelijk werk:
13 en 14 jaar
Je mag maximaal 2 uur werken op een schooldag en maximaal 12 uur per schoolweek. In vakanties mag je meer uren maken, maar het aantal uren blijft begrensd. Zondag werken mag alleen onder voorwaarden en niet elke zondag.
15 jaar
Een 15-jarige mag maximaal 2 uur per schooldag werken en maximaal 12 uur per week tijdens schoolweken. In vakanties mag je tot 8 uur per dag werken. Je moet voldoende rusttijden krijgen tussen werkdagen.
16 en 17 jaar
Je mag maximaal 9 uur per dag werken en maximaal 45 uur per week, met een gemiddelde van 40 uur per week over 4 weken. Werktijden jongeren zijn dus duidelijk begrensd. Zondag werken mag, maar je moet voldoende vrije dagen houden.
Je mag niet werken met gevaarlijke stoffen, giftige stoffen of machines die schadelijk kunnen zijn. De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert dit. Werkgevers riskeren hoge boetes als zij de regels overtreden.
Wat mag je wel en niet doen per leeftijd?
Wat voor soort werk je mag doen, hangt af van je leeftijd:
13 jaar
Je mag lichte werkzaamheden doen, zoals vakkenvullen onder toezicht, helpen met boodschappen of eenvoudige klusjes bij mensen thuis. Keuken afwassen in een professionele horecaomgeving mag niet. Ook werken in een landbouwbedrijf met zware machines is verboden.
14 jaar
Werken 14 jaar toegestaan? Ja, maar alleen lichte werkzaamheden zoals kranten bezorgen of helpen in een winkel. Werken in de horeca waar alcohol wordt geschonken of werken met gevaarlijke apparatuur is niet toegestaan.
15 jaar
Een 15-jarige mag zelfstandig vakkenvullen, lichte magazijnwerkzaamheden doen of helpen in de horeca zonder alcoholverkoop. Je mag geen machines bedienen die schadelijk zijn.
16 en 17 jaar
Je mag in een winkel werken, bedienen in de horeca, stage lopen of in een magazijn werken. Werken met gevaarlijke stoffen of in risicovolle uitvoering blijft verboden.
Wat zijn de gevolgen als een werkgever de regels overtreedt?
Als een werkgever de regels voor jongeren overtreedt, kan dat directe en financiële gevolgen hebben.
De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert actief op overtredingen van de Arbeidstijdenwet en de kinderarbeidregels in Nederland. Wordt vastgesteld dat een tiener te veel uren werkt, gevaarlijk werk uitvoert of zonder toezicht werkt terwijl dat verplicht is, dan kan de werkgever een boete krijgen.
De boetes kunnen oplopen tot duizenden euro’s per overtreding. Denk aan situaties waarin een 14-jarige in de horeca werkt met hete apparatuur, of een 15-jarige structureel meer dan het maximaal aantal uren per week werkt tijdens schoolweken. Ook werken met gevaarlijke stoffen of giftige stoffen is een directe overtreding.
Naast financiële sancties kan een werkgever verplicht worden om de werkzaamheden direct te stoppen. In ernstige gevallen kan er een nader onderzoek volgen. De nadelige gevolgen zijn dus niet alleen administratief, maar kunnen ook reputatieschade opleveren.
Voor jou als tiener geldt dat jij niet de boete krijgt. De verantwoordelijkheid ligt bij de werkgever. Toch is het verstandig om je eigen werktijden en soort werk te controleren, zodat je niet in een situatie terechtkomt die schadelijk is voor je gezondheid of schoolprestaties.
Veelgestelde vragen
Mag je werken als je 12 jaar bent?
Nee, onder de minimum leeftijd van 13 jaar mag je niet werken. Alleen uitzonderingen zoals cultureel werk of sportactiviteiten zijn mogelijk met speciale toestemming.
Hoeveel uur mag je werken als je 15 bent?
Een 15-jarige mag maximaal 2 uur per schooldag en 12 uur per schoolweek werken. In vakanties mag dat oplopen tot 8 uur per dag, met verplichte rusttijden.
Mag je in de horeca werken als je 14 bent?
Nee, werken in de horeca waar alcohol wordt geschonken is niet toegestaan als je 14 jaar bent. Alleen zeer lichte werkzaamheden zonder risico zijn toegestaan.
Mag je op zondag werken als je 16 bent?
Ja, zondag werken mag vanaf 16 jaar, maar je moet voldoende vrije dagen krijgen en mag niet elke zondag werken.
Geldt dit ook voor vakantiewerk?
Ja, deze regels gelden ook voor vakantiewerk. In vakanties mag je vaak meer uren maken dan tijdens schoolweken, maar de wettelijke grenzen blijven gelden.