De belastingdruk per inkomen loopt in Nederland in 2026 op van ongeveer 3% bij een bruto inkomen van € 20.000 tot bijna 43% bij € 150.000. Dat is de gemiddelde druk: het deel van je hele inkomen dat naar inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen gaat, na aftrek van de heffingskortingen. De marginale druk, wat je inlevert over een extra verdiende euro, ligt voor middeninkomens al rond de 50%.
In dit artikel lees je wat het verschil is tussen gemiddelde en marginale belastingdruk, hoe je die berekent met de cijfers van 2026 en wat de druk is bij inkomens van € 20.000 tot € 150.000. Ook zie je hoe hoog de totale lastendruk in Nederland is.
Wat is het verschil tussen gemiddelde en marginale belastingdruk?
De gemiddelde belastingdruk is het totale bedrag aan belasting gedeeld door je bruto inkomen. Betaal je € 10.000 belasting over € 50.000, dan is je gemiddelde druk 20%. Dit getal zegt iets over hoeveel je per saldo overhoudt.
De marginale druk is het percentage dat je betaalt over je volgende euro. Die is belangrijk als je overweegt meer uren te werken, een opslag te vragen of een tweede baan te nemen. Door de afbouw van heffingskortingen ligt de marginale druk vaak hoger dan het tarief van je belastingschijf.
Welke tarieven en kortingen gelden in 2026?
Voor werkenden onder de AOW-leeftijd gelden in 2026 drie schijven in box 1. In de eerste schijf zit 27,65% premie volksverzekeringen en 8,10% inkomstenbelasting.
| Schijf | Belastbaar inkomen | Tarief 2026 |
|---|---|---|
| 1 | tot en met € 38.883 | 35,75% |
| 2 | € 38.883 tot en met € 78.426 | 37,56% |
| 3 | meer dan € 78.426 | 49,50% |
Bron: Belastingdienst, tarieven box 1 2026, peildatum oktober 2026.
Daarna gaan er twee kortingen af van de belasting:
- Algemene heffingskorting: maximaal € 3.115. Boven € 29.736 daalt die met 6,398% van het meerdere, tot € 0 bij € 78.426.
- Arbeidskorting: loopt op tot maximaal € 5.685 bij een arbeidsinkomen van € 45.592. Daarboven daalt die met 6,510% van het meerdere, tot € 0 bij € 132.920.
- Tussen € 11.965 en € 25.845 stijgt de arbeidskorting met 31,009% van elke extra euro.
Hoe je werkgever deze kortingen maandelijks verrekent, lees je in het artikel over loonheffing berekenen.
Hoe hoog is de belastingdruk per inkomen in 2026?
De tabel hieronder laat per bruto jaarinkomen zien hoeveel inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen je betaalt na de algemene heffingskorting en de arbeidskorting. We gaan uit van iemand onder de AOW-leeftijd met alleen inkomen uit loondienst en geen aftrekposten.
| Bruto jaarinkomen | Belasting na kortingen | Netto inkomen | Gemiddelde druk | Marginale druk |
|---|---|---|---|---|
| € 20.000 | € 547 | € 19.453 | 2,7% | 4,7% |
| € 25.000 | € 784 | € 24.216 | 3,1% | 4,7% |
| € 30.000 | € 2.246 | € 27.754 | 7,5% | 40,2% |
| € 40.000 | € 6.286 | € 33.714 | 15,7% | 42,0% |
| € 50.000 | € 10.860 | € 39.140 | 21,7% | 50,5% |
| € 60.000 | € 15.906 | € 44.094 | 26,5% | 50,5% |
| € 70.000 | € 20.953 | € 49.047 | 29,9% | 50,5% |
| € 80.000 | € 26.087 | € 53.913 | 32,6% | 56,0% |
| € 100.000 | € 37.289 | € 62.711 | 37,3% | 56,0% |
| € 120.000 | € 48.491 | € 71.509 | 40,4% | 56,0% |
| € 150.000 | € 64.182 | € 85.818 | 42,8% | 49,5% |
Bron: eigen berekening met de schijven, algemene heffingskorting en arbeidskorting 2026 van de Belastingdienst, peildatum oktober 2026.
Dit is een vereenvoudigde benadering. Pensioenpremie, vakantiegeld, toeslagen, aftrekposten en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw (die je werkgever betaalt) zitten er niet in. Je werkelijke inhouding volgt uit de loonbelastingtabellen en je aangifte.
Waarom is de marginale druk soms hoger dan 50%?
Tussen € 45.592 en € 78.426 betaal je 37,56% in de tweede schijf. Tegelijk daalt je algemene heffingskorting met 6,398% en je arbeidskorting met 6,510% van elke extra euro. Opgeteld lever je dus ongeveer 50,5% in.
Rekenvoorbeeld bij een loonsverhoging van € 1.000 per jaar bij een inkomen van € 60.000:
- Tarief tweede schijf: 37,56% x € 1.000 = € 376
- Lagere algemene heffingskorting: 6,398% x € 1.000 = € 64
- Lagere arbeidskorting: 6,510% x € 1.000 = € 65
- Totaal extra belasting: € 505, je houdt € 495 over
Tussen € 78.426 en € 132.920 komt de marginale druk zelfs op 56,0%: 49,50% in de derde schijf plus de afbouw van de arbeidskorting. Pas boven € 132.920 zakt die terug naar 49,50%. Onder de € 25.845 is de marginale druk juist heel laag, omdat de arbeidskorting daar snel oploopt. Wil je terugrekenen welk bruto bedrag je nodig hebt voor een gewenst netto inkomen, lees dan hoe je netto naar bruto berekent.
Hoe hoog is de totale lastendruk in Nederland?
Naast inkomstenbelasting betaal je ook btw, accijnzen, gemeentelijke heffingen en premies zorgverzekering. Het CPB raamde in de Macro Economische Verkenning 2026 (september 2025) de collectieve lastendruk voor 2026 op 38,5% van het bruto binnenlands product. In 2025 was dat volgens dezelfde raming 38,2%.
Volgens de Miljoenennota 2026 verwacht het kabinet in 2026 in totaal € 451,4 miljard aan belasting- en premieontvangsten op te halen. Deze cijfers gaan over de hele economie en zeggen dus niets over jouw persoonlijke druk.
Heb je een eigen bedrijf, dan werkt de druk anders. Een directeur-grootaandeelhouder betaalt loonbelasting over een gebruikelijk loon en daarnaast belasting in box 2. Meer daarover lees je bij een BV oprichten.
Veelgestelde vragen
Wat is de gemiddelde belastingdruk bij € 50.000 bruto?
Bij een bruto inkomen van € 50.000 is de gemiddelde druk in 2026 ongeveer 21,7%. Je betaalt dan zo’n € 10.860 inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen na kortingen.
Bij welk inkomen is de marginale druk het hoogst?
De marginale druk is het hoogst tussen € 78.426 en € 132.920: ongeveer 56%. Dat komt door het toptarief van 49,50% plus de afbouw van de arbeidskorting.
Betaal je over je hele inkomen 49,50% belasting?
Nee, je betaalt 49,50% alleen over het deel boven € 78.426. Over de lagere delen gelden de tarieven van de eerste en tweede schijf.
Telt de zorgpremie mee in deze cijfers?
Nee, de nominale zorgpremie en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw zitten niet in de tabel. Toeslagen, zoals zorgtoeslag, zijn ook niet meegerekend.